Lý Công Uẩn – ai là vị hoàng đế quan trọng nhất trong lịch sử Việt Nam? Với mỗi thế hệ trẻ, đây luôn là câu hỏi quan trọng khi nghiên cứu về các triều đại Việt Nam. Thăng Long ngàn năm văn hiến không chỉ nhớ về công lao của Lý Công Uẩn, mà còn vẽ nên tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc nhất cho vị vua đầu tiên của nhà Lý, người đã xây dựng nền văn minh Đại Việt vững mạnh.

Lý Công Uẩn – Hoàng Đế Sáng Lập Nhà Lý

Lý Công Uẩn, hay còn được biết đến với tên thật là Lý Thái Tổ, là người được nhiều người yêu sử học quan tâm. Ông sinh ngày 08/03/974 và qua đời vào ngày 31/03/1028. Lý Công Uẩn đã trị vì đất nước dưới triều Lý từ năm 1009 đến năm 1028.

Lý Công Uẩn đã làm nên lịch sử như một vị vua sáng lập nhà Lý vào năm 1009. Ông đã có một xuất thân cao quý, là võ quan cao cấp của Nhà Tiền Lê. Khi vua cuối cùng của nhà Tiền Lê, Lê Long Đĩnh qua đời vào năm 1009, Lý Công Uẩn được thiền sư Vạn Hạnh và lực lượng của Đào Cam Mộc tôn làm hoàng đế, được gọi là vua Lý Thái Tổ.

Trong thời gian trị vì, Lý Thái Tổ đã dành nhiều thời gian để dẹp loạn và củng cố triều đình trung ương. Sau khi tiêu diệt các thế lực phiến quân, Lý Thái Tổ đã quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư về thành Đại La, vào tháng 7 năm 1010. Thành Đại La đã được đổi tên thành Thăng Long, đánh dấu bước đầu cho sự phát triển bền vững của nhà Lý trong 216 năm tiếp theo.

Thân Thế Của Lý Công Uẩn

Khi tìm hiểu về Lý Công Uẩn, không thể không nhắc đến thân thế của ông. Lý Công Uẩn sinh ra tại Cổ Pháp, Bắc Giang (nay là thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh). Mẹ ông mang họ Phạm, tuy nhiên, tên cha của Lý Công Uẩn không được ghi chép rõ ràng. Sau khi lên ngôi, Lý Thái Tổ đã truy tôn cha ông là Hiển Khánh Vương. Lý Công Uẩn có một người anh trai là Vũ Uy Vương và một em trai là Dực Thánh Vương.

Lý Công Uẩn là người xuất thân từ làng Cổ Pháp. Theo Việt sử tiêu án, mẹ Lý Công Uẩn là một cô gái nghèo, sống nương nhờ tại chùa Ứng Thiên và làm công việc lo nhang khói. Trong một lần giao hợp cùng “thần nhân”, cô cấn thai và sinh ra Lý Công Uẩn.

Lý Công Uẩn – Tướng Dưới Thời Nhà Tiền Lê

Trước khi trở thành Lý Thái Tổ, Lý Công Uẩn là ai? Ông đã từng là một tướng của nhà Tiền Lê. Lý Công Uẩn lớn lên dưới thời Lê Hoàn, ông đã phò tá hoàng tử Lê Long Việt. Vào năm 1005, sau khi vua Lê Hoàn qua đời, nhà Tiền Lê trở nên hỗn loạn vì các con tranh giành ngôi báu. Năm 1006, Lê Long Việt trở thành vua, được gọi là vua Lê Trung Tông. Tuy nhiên, chỉ sau 3 ngày, ông bị em trai Lê Long Đĩnh giết hại và tranh giành ngôi vua.

Trong khi tất cả quan lại đều sợ hãi và bỏ chạy, chỉ có Lý Công Uẩn ôm xác vua Lê Trung Tông mà khóc. Lê Long Đĩnh không trừng phạt ông, mà còn ca ngợi ông là người sống trung nghĩa. Lý Công Uẩn được trọng dụng và được phong làm Tứ sương quân Phó Chỉ huy sứ. Sau đó, ông được thăng chức làm Tả thân vệ Điện tiền Chỉ huy sứ.

Lý Công Uẩn Lên Ngôi Hoàng Đế

Năm 1009, vua Lê Long Đĩnh qua đời ở tuổi 35. Con nối ngôi của Lê Long Đĩnh khi ấy còn rất nhỏ. Quan chi nội Đào Cam Mộc cùng sư Vạn Hạnh đã tôn Lý Công Uẩn lên làm vua. Vậy khi đặt câu hỏi “Lý Công Uẩn là ai?”, chúng ta đã tìm được câu trả lời rồi đúng không? Ông chính là vua Lý Thái Tổ.

Vào ngày 21 tháng 11 năm 1009, Lý Công Uẩn lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Thuận Thiên. Ông truy phong cha là Hiển Khánh vương và mẹ là Minh Đức Thái Hậu. Anh trai của Lý Công Uẩn là Vũ Đạo vương, anh trai là Vũ Uy vương, và em trai là Dực Thánh vương.

Lý Công Uẩn đã lập 6 hoàng hậu. Con trai trưởng của Lý Công Uẩn, Lý Phật Mã, cũng là thái tử Khai Thiên vương. Các con trai khác đều được phong vương. Công chúa Lý Thiềm Hoa, con gái lớn của Lý Công Uẩn, đã được gả cho Đào Cam Mộc. Công chúa Lý Bảo Hòa, hiệu Lĩnh Nam công chúa, được gả cho Giáp Thừa Quý.

Những Cột Mốc Quan Trọng Trong Thời Gian Trị Vì Của Lý Công Uẩn

Không chỉ quan tâm đến Lý Công Uẩn là ai, chúng ta cũng không thể không nghiên cứu về công lao của ông trong suốt thời gian trị vì. Ông đã tạo nên những cột mốc quan trọng như sau:

Dời Kinh Đô Về Thăng Long

Kinh đô của nhà Tiền Lê nằm tại Hoa Lư, Ninh Bình. Tuy nhiên, Lý Thái Tổ cảm thấy rằng vùng đất này quá chật hẹp, không thể mở rộng để làm nơi đô hội. Vì vậy, ông đã quyết định dời kinh đô về Đại La (thành Thăng Long).

Quyết định dời kinh đô từ vùng núi hiểm trở đến khu vực đồng bằng chứng tỏ tầm nhìn và bản lĩnh của Lý Thái Tổ. Điều này cũng khẳng định rằng Lý Công Uẩn là ai – một vị vua thông minh và đáng tin cậy. Thăng Long đã trở thành nơi tụ hội quan yếu của bốn phương, là nơi thắng địa và thích hợp để xây dựng một đế chế bền vững.

Bình Ổn Chính Trị

Sau khi Lý Thái Tổ lên ngôi, chính trị Đại Cồ Việt trở nên tương đối ổn định. Lý Công Uẩn đã gửi sứ sang nhà Tống để cầu phong và được hoàng đế nhà Tống phong làm Giao chỉ quận vương. Năm 1017, ông được phong làm Nam Bình vương. Một số quốc gia láng giềng như Chân Lạp, Chiêm Thành đều sang triều cống. Vào năm Thuận Thiên thứ 11, Lý Công Uẩn đã sai quân đi đánh Chiêm Thành và giành chiến thắng.

Vua Lý Thái Tổ cũng rất quan tâm đến việc sửa đổi luật lệ trong nước. Những pháp lệnh cũ của nhà Tiền Lê đã được cải cách. Cả nước được chia thành 24 lộ, nơi Hoan Châu và Ái Châu được gọi là trại.

Trong thời gian trị vì, Lý Thái Tổ đã thiết lập quan chế nhà Lý với 9 phẩm và 9 chức thái. Ông cũng đã thiết lập chế độ thuế mới, chia thành 6 hạng thuế.

Phát Triển Phật Giáo

Vào thời Lý Thái Tổ, nhiều chùa chiền đã được xây dựng. Vua Lý Công Uẩn đã từng là người tu theo Phật Giáo. Năm 1010, sau khi dời đô về Thăng Long, việc đầu tiên mà Lý Thái Tổ làm là tài trợ 2 vạn quan để xây dựng chùa tại phủ Thiên Đức (Cổ Pháp).

Vào tháng 12 năm 1010, vua Lý Thái Tổ đã gửi sứ sang Trung Quốc để thỉnh kinh điển Phật Giáo. Hoàng đế Tống Thái Tông đã trao tặng cho vua Lý kinh Địa Tạng và chữ ngự bút do chính tay ông viết. Trong năm đó, ông cũng cho xây dựng chùa ngự Hưng Thiên và tinh lâu Ngũ Phượng.

Trong thời gian trị vì, Phật Giáo đã phát triển mạnh mẽ dưới thời Lý Thái Tổ.

Như vậy, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về Lý Công Uẩn là ai. Lý Thái Tổ – Lý Công Uẩn, người đã mở ra triều đại Lý phồn thịnh trong suốt hơn 200 năm. Hy vọng bài viết này đã mang đến cho bạn kiến thức hữu ích nhất khi nghiên cứu về lịch sử, đặc biệt là nhà Lý. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về văn hóa, lịch sử và làm đẹp, hãy ghé thăm EzBeauty.vn.

By Hà Phương

Với kinh nghiệm trên 7 năm trong lĩnh vực làm đẹp mình tạo nên EzBeauty là website chia sẻ kiến thức và thông tin cho mọi người!