Giáo viên nên 'xử lý' thế nào với học sinh phạm lỗi?
Giáo viên nên 'xử lý' thế nào với học sinh phạm lỗi?

Kỷ luật học sinh luôn là một vấn đề khó khăn đối với giáo viên. Thời gian gần đây, cách kỷ luật của một số giáo viên đã gây tranh cãi trong dư luận. Về vấn đề này, TS Đào Thị Diệu Linh – Trưởng Bộ môn Tâm lý – Giáo dục, Trường ĐH Ngoại ngữ, ĐH Quốc gia Hà Nội đã chia sẻ về sự khác biệt giữa kỷ luật tích cực và kỷ luật tiêu cực.

Sự khác nhau giữa kỷ luật tích cực và kỷ luật tiêu cực

Kỷ luật tích cực là hình thức tập trung vào những hành vi tích cực của học sinh. Chúng ta không phân loại học sinh thành ngoan và hư, mà chỉ nhìn vào hành vi có tích cực hay chưa. Kỷ luật (Discipline) xuất phát từ từ gốc tiếng Latin là Disciplina, có nghĩa là đưa ra các chỉ dẫn, hướng dẫn và dạy dỗ. Trong đó, kỷ luật tích cực cần tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

  • Vì lợi ích thực tế của học sinh;
  • Không làm tổn thương thể xác và tinh thần của học sinh;
  • Khích lệ và tôn trọng lẫn nhau;
  • Phù hợp với đặc điểm phát triển lứa tuổi của học sinh.

Kỷ luật tiêu cực, ngược lại, sử dụng những biện pháp mạnh, bạo lực hay hình phạt để kiểm soát. Một số hình thức kỷ luật tiêu cực điển hình như làm nhục trẻ trước mặt người khác, mỉa mai, xa lánh và lạnh nhạt, quát mắng, bạo lực thể chất, bạo lực ngôn từ…

Giáo viên nên 'xử lý' thế nào với học sinh phạm lỗi?
Ảnh minh họa: Cô Đào Thị Diệu Linh (kính xanh) cùng sinh viên trong lớp.

Cách áp dụng kỷ luật tích cực

Để áp dụng kỷ luật tích cực, giáo viên có thể sử dụng hệ quả tự nhiên và hệ quả logic trong việc giáo dục học trò. Giáo viên có thể giúp học sinh nhận thấy hệ quả tự nhiên bằng cách cho họ nhìn thấy những hậu quả của hành vi. Ví dụ, nếu học sinh thức khuya thường xuyên, họ sẽ mệt mỏi và ngủ trong giờ học. Giáo viên có thể giúp học sinh nhận ra rằng hành vi ngủ trong giờ sẽ dẫn đến kết quả không tốt và từ đó, học sinh có thể đưa ra giải pháp và kế hoạch cải thiện.

Ngoài ra, giáo viên cũng có thể giúp học sinh nhận ra hệ quả logic. Ví dụ, nếu học sinh nhuộm tóc màu ấn tượng, nhưng hành vi này vi phạm kỷ luật của nhà trường, họ sẽ phải chịu trách nhiệm với hội đồng trường.

Bên cạnh đó, các biện pháp kỷ luật cần được thống nhất từ trước. Thay vì chỉ phạt, cần khuyến khích thưởng cho những hành vi tốt. TS Diệu Linh cho biết: “Về kỷ luật tích cực, tôi luôn tuân thủ nguyên tắc, không phạt vào quyền con người của trẻ/học sinh. Vì vậy, nếu là phụ huynh, cần tránh các hình phạt như cho nhịn cơm, đuổi ra khỏi nhà…”. Điều này giúp học sinh cảm thấy được quan tâm và không bị sợ hãi khi mắc lỗi.

Giáo viên và việc ‘xử lý’ học sinh vi phạm

Đối với việc ‘xử lý’ học sinh vi phạm, Bộ GD-ĐT đang xây dựng và dự kiến ban hành Thông tư mới thay thế Thông tư số 08/TT ngày 21/3/1988 về khen thưởng và kỷ luật học sinh phổ thông. Hiện tại, các trường trung học vẫn tuân thủ quy định hiện hành để áp dụng.

Theo quy định của Bộ GD-ĐT, giáo viên không được phê bình học sinh trước lớp, trước toàn trường hoặc trong cuộc họp chung với phụ huynh. Một số hành vi vi phạm của học sinh trung học bao gồm:

  • Xúc phạm nhân phẩm, danh dự của giáo viên và học sinh khác;
  • Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh;
  • Sử dụng rượu, bia, thuốc lá, chất gây nghiện và các chất gây cháy nổ;
  • Sử dụng điện thoại di động, các thiết bị khác khi đang học tập trên lớp không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép;
  • Đánh nhau, gây rối trật tự, an ninh trong nhà trường và nơi công cộng;
  • Sử dụng, trao đổi sản phẩm văn hóa có nội dung kích động bạo lực, đồi trụy;
  • Sử dụng đồ chơi hoặc chơi trò chơi có hại cho sự phát triển lành mạnh của bản thân.

Tại cấp học tiểu học, cũng có những quy định tương tự. Học sinh có khuyết điểm trong quá trình học tập, rèn luyện và các phong trào thi đua sẽ được kỷ luật theo các biện pháp nhắc nhở, hỗ trợ và thông báo cho phụ huynh. Giáo viên cũng không được phê bình học sinh trước lớp, trước toàn trường hoặc trong cuộc họp chung với phụ huynh.

By Hà Phương

Với kinh nghiệm trên 7 năm trong lĩnh vực làm đẹp mình tạo nên EzBeauty là website chia sẻ kiến thức và thông tin cho mọi người!